Regionale Landschappen vormen een unieke en essentiële schakel in ons waterbeleid. Door hun fijnmazige werking in de “haarvaten” van het watersysteem kunnen zij lokaal maatwerk leveren, ook op plekken waar waterbeheer vroeger minder prioriteit kreeg.

Hanne Vandewaerde
BLUE DEAL-SPECIALIST BIJ REGIONALE LANDSCHAPPEN
De Regionale Landschappen zijn samenwerkingsverbanden die als 18 regionale vzw’s over heel Vlaanderen werken en waarin zowel gemeentelijke, provinciale als Vlaamse bestuursniveaus vertegenwoordigd zijn, samen met de middenveldorganisaties. “Op die manier kunnen we heel mooi op maat van een bepaalde streek werken, met projecten rond landschap, biodiversiteit, recreatie, erfgoed en landbouw”, zegt Hanne Vandewaerde, Blue Deal-specialist bij Regionale Landschappen. “Elk project bekijken we niet vanuit één blik of één sector, maar op een geïntegreerde manier”.
Een van de speerpunten in het waterbeleid is bijvoorbeeld het inzetten op “sponslandschappen”. “Een sponslandschap is een landschap dat water beter vasthoudt en het weer kan vrijgeven op momenten dat we het nodig hebben”, zegt Hanne. “We ontwikkelen daar vooral een “natuurgebaseerde” aanpak voor. Bijvoorbeeld door in te zetten op valleigraslanden of waterinfiltratie in het landschap te verhogen, of water vertragen door dood hout in een gracht te brengen. Als die natuurlijke manier niet mogelijk is, proberen we stuwtjes in het landschap te integreren samen met landbouwers en gemeenten.”
Een sponslandschap is een landschap dat water beter vasthoudt en het weer kan vrijgeven op momenten dat we het nodig hebben.
“Daarnaast proberen we ook de infiltratie van water te verhogen”, zegt Hanne. “Bij Regionaal Landschap Schelde-Durme gaan ze bijvoorbeeld aan de slag op hoger gelegen goed doorlaatbare zandheuvels, waar water makkelijker kan insijpelen. Dat is dus de omgekeerde aanpak van wat we de voorbije decennia deden: water zo snel mogelijk naar de riool afvoeren. Natuurlijk, om een stad te beschermen moet je soms bufferbekkens aanleggen, maar eigenlijk kan je al heel veel doen door het landschap beter in te richten. En meestal is dat nog stukken goedkoper. Bijkomend voordeel: de biodiversiteit gaat erop vooruit en je krijgt mooiere landschappen die je toeristisch beter kunt exploiteren.”
Bij de acties van Regionale Landschappen zijn heel wat stakeholders betrokken: overheden, landbouwers, natuurbeschermers, en ga zo maar door. Dat is zowel een uitdaging als een noodzakelijkheid, zegt Hanne. “Iedereen op één lijn zetten, is niet evident, maar met een helder verhaal, goede omkadering, duidelijke doelstellingen en sterke communicatie lukt dat. Gelukkig zitten deze partners ook allemaal mee in onze besturen. Daar creëren we als regionale landschappen tot op de dag van vandaag ruimte voor overleg.”
Tot slot vertelt Hanne: ‘We brengen jong en oud opnieuw dichter bij het water, dit doen we door ze te laten deelnemen aan tal van water-activiteiten zoals nu tijdens de week van het water.”